آموزشبورس

5 نکته درباره بهترین نسبت p/e

نسبت p/e چیست؟

اگر شما حتی برای مدت کمی در بورس فعالیت کرده باشید، حتماً جملاتی مثل: نسبت p/e این سهم پایینِ p/e این سهم چند وقتِ خیلی بالا رفته، نسبت p/e این سهم خیلی مناسبِ و…. به گوش شما خورده است. نسبت p/e یکی از اصطلاحات رایج بورسی است که کاربرد زیادی در بین سرمایه گذاران در بورس دارد. برای بسیاری از افراد که آشنایی زیادی با این نسبت ندارند سؤال اینجاست که نسبت p/e چه کاربردی دارد و چرا انقدر در بین سرمایه گذاران در بورس مهم است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم مقاله‌ای درباره نسبت P/E در آموزشیشو بنویسیم و مفهوم p/e را به صورت ساده برای شما شرح دهیم. پس اگر علاقه‌مند به آشنایی بیشتر با نسبت p/e هستید تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

انواع روش‌های ارزش گذاری سهام در بازار بورس

در تحلیل‌های بنیادین، معمولاً سهمها ارزش‌گذاری می‌شوند و طبق این ارزش‌گذاری‌ها اگر قیمت جاری سهم در بازار کمتر از ارزش واقعی سهم مدنظر ما باشد، علاقه‌مندی برای خرید آن سهام بیشتر خواهد شد. فرض کنید طبق محاسبه و پیش‌بینی ما سهمی 1000 تومان ارزش دارد، اما در حال حاضر این سهم در بازار بورس باقیمت 500 تومان در حال خریدوفروش است. پس طبیعتاً حالا زمان مناسبی برای خرید این سهم خواهد بود. همین اتفاق ممکن است در حالت عکس رخ‌داده باشد. مثلاً سهمی بیش از 500 تومان ارزش نداشته باشد، ولی قیمت جاری آن بالای 1000 تومان باشد. در این حالت هست که سهم بیش از ارزش واقعی و متناسب خود قیمت دارد.

برای این که بدانیم یک سهم تا چه انداره ارزشمند و سودآور است باید به سراغ روش‌های محاسبه ارزش سهام برویم. ارزش سنجی سهام بر اساس پنج روش مختلف محاسبه می‌شود؛  ارزش دفتری، ارزش بازار، ارزش جایگزینی، جریان نقد آزاد FCF و اساسی‌ترین روش ممکن یعنی P/E. در این بخش به توضیح چگونگی محاسبه P/E خواهیم پرداخت و شما را با کاربردهای ارزنده و با اهمیت آن در شرایط مختلف آشنا خواهیم کرد.

آشنایی با نسبت p/e

به نظر می‌رسد که قبل از هر چیزی بهتر است با صورت‌های مالی آشنا شویم. تمام شرکت‌های فعال در بازار سرمایه، موظف‌اند در دوره‌های مشخصی (معمولاً ۳ ماهه) گزارش‌هایی از عملکرد خود به سازمان بورس ارائه دهند. این گزارش‌ها را «صورت‌های مالی» می‌نامند.

شامل ۴ صورت مالی به نام‌های

  • ترازنامه
  • صورت مالی سود و زیان
  • صورت سود و زیان جامع
  • صورت جریان وجه نقد

در صورت سود و زیان، اطلاعات مربوط به درآمد و هزینه‌های شرکت ثبت می‌شود که این هزینه‌ها می‌تواند شامل هزینه‌های عملیاتی، هزینه بهره، هزینه استهلاک، هزینه مالیات و غیره باشد. اگه کل این هزینه‌ها را از درآمد شرکت کم کنیم، سود خالص شرکت به‌دست می‌آید. با تقسیم این سود بر تعداد کل سهام عادی شرکت، سود به ازای هر سهم یا EPS به‌دست می‌آید. اطلاعات بیشتر در مورد انواع EPS و سود نقدی سهم را در اینجا بخوانید. حال که با EPS و صورت‌های مالی آشنا شدید، بهتر است به نسبت P/E بپردازیم.نسبت P/E که نسبت قیمت به سود هر سهم نیز نامیده می‌شود، از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین نسبت‌های مالی در بحث ارزش‌گذاری سهم است.

اگرچه در محاسبه نسبت p/e معمولا از سود تحقق یافته استفاده می شود، اما گاهی ممکن است تحلیلگران از سود پیش بینی شده هم استفاده کنند. در این صورت باید توجه داشت چون مقدار سود تخمین زده شده است و عدد دقیقی نیست، مقدار P/E نیز دقیق نخواهد بود

نسبت p/e چیست و چطور محاسبه می‌شود؟

P حرف ابتدایی واژه Price به معنای قیمت و منظور از E، EPS یا همان سود است. در این باب اصطلاح معاملاتی رایجی به وجود آمده که P/E را به‌غلط و اشتباه با عنوان «نسبت قیمت به درآمد» عنوان می‌کنند، اما درواقع P/E «نسبت قیمت به سود» و یکی از مهم‌ترین نسبت‌های مهم مالی است که دربالااشاره شد. برای مشاهده و محاسبه P/E کافی است به سایت سازمان بورس تهران مراجعه کرده و نماد سهام موردنظر خودتان را جستجو کنید. با باز شدن صفحه جدید، ریز جزئیات اطلاعات سهام آن شرکت به‌صورت مرتب و طبقه‌بندی‌شده روی صفحه مانیتور پدیدار خواهند شد.
P/E که در میانه صفحه‌نمایش داده می‌شود حاصل تقسیم «قیمت پایانی» بر EPS فعلی است. «قیمت پایانی» سهم با عنوان «قیمت روز» یا «قیمت فعلی» هم شناخته می‌شود. اغلب نوسانات موجود در P/E به وضعیت اقتصادی نظیرِ تورم بستگی دارد.نسبت p/e
مثال:
فرض کنید برای خرید سهمی 1000 تومان می‌پردازید و طبق EPS وضع‌شده، سالانه 20% معادل 200 تومان سود به سهم شما تعلق خواهد گرفت. حالا با تقسیم هزینه پرداخت‌شده اولیه که همان 1000 تومان است، به سودی که هرسال شرکت مربوط به سهم سرمایه‌گذار اضافه خواهد کرد، تعداد سال برگشت پول اصلی را به‌دست خواهیم آورد؛ که در این مثال P/E برابر با عدد 5 خواهد شد. یعنی 5 سال طول می‌کشد تا 1000 تومانی که از طریق شرکت مربوطه وارد بورس کرده‌اید، دو برابر شود. البته این نکته را هم یادآور شویم که امکان تغییر P/E باکم وزیاد شدن سوددهی شرکت یا همان EPS کم‌وزیاد خواهد شد. معمولاً شرکت‌ها هر سه ماه یک بار اطلاعات جدید و مربوط به EPS را در اختیار عموم قرار می‌دهند و P/E را به‌روز می‌کنند. در عکس زیر نمونه‌ای از P/E یک سهم را مشاهده می‌کنید.نسبت p/e سهم ذوب

مفهوم نسبت p/e

نسبت p/e درواقع انتظارات سرمایه‌گذاران از بازدهی آینده یک دارایی را به ما نشان می‌دهد.به این معنی که یک سرمایه‌گذار حاضر است به ازای هر ۱ ریال بازدهی که به‌دست می‌آورد، چند ریال پرداخت کند. برای درک بهتر این مفهوم به مثال زیر توجه کنید. فرض کنید شما ۱ میلیون تومان در بانک سپرده‌گذاری می‌کنید. بانک به شما می‌گوید که به ازای این پولی که شما سپرده‌گذاری کرده‌اید سالیانه ۲۰% سود به شما پرداخت می‌کند.
یعنی درازای ۱ میلیون تومان سپرده‌گذاری شما، سالیانه ۲۰۰ هزار تومان سود به شما پرداخت می‌کند. برای اینکه در این مثال p/e را محاسبه کنید باید قیمتی که پرداخت می‌کنید (یعنی ۱ میلیون تومان) را به سودی که به‌دست می‌آورید (یعنی ۲۰۰ هزار تومان) تقسیم کنید: ۵ = ۲۰۰,۰۰۰ / ۱۰۰۰,۰۰۰
پس در این مثال p/e سود بانکی برابر با ۵ شده است. اینجا p/e برابر ۵ به این معنی است که شما حاضرشده‌اید به ازای هر ۱ ریال سودی که از بانک دریافت می‌کنید ۵ ریال پرداخت بکنید. برخی نیز این‌گونه تفسیر می‌کنند که اگر p/e برابر ۵ است به این معنی است که ۵ سال زمان می‌برد تا سرمایه شما از طریق بازدهی‌های به‌دست آمده برگردد.

P/E چه مقدار باشد تا اقدام به خریدوفروش سهام کنیم؟

نسبت p/e هر سهم درواقع انتظار سرمایه‌گذار از چشم‌انداز آینده آن شرکت، برای رشد و توسعه است. علاوه بر این P/E می‌تواند نشان‌دهنده سطح ریسک شرکت نیز باشد. معمولاً نسبت P/E نشان‌دهنده نظر سرمایه‌گذاران درباره آن شرکت است و عموماً این عدد برای شرکت‌هایی که رو به رشد هستند، مقدار بالاتری خواهد داشت. درواقع هر چه نسبت P/E بالاتر باشد، میزان خوش‌بینی بازار به آن شرکت بالاتر خواهد بود. در این حالت باور پایه بر این است که شرکت توانایی رشد سود یا افزایش قیمت سهام را دارد. با همین استدلال شرکت‌هایی که بازار دید مثبتی نسبت به آن‌ها ندارد، معمولاً از نسبت P/E پایین‌تری برخوردار هستند؛ چراکه بازار نسبت به رشد و سودآوری یا افزایش قیمت سهام آن‌ها خوش‌بین نیست.

نسبت p/e بالا یک سهم نشانه چیست؟

برای اینکه بهتر متوجه شوید نسبت p/e بالا بهتر است یا پایین یک مثال می‌زنیم:
اگر ۱۰۰ تومان در بانک داشته باشید و سود بانکی به میزان ۲۰ درصد باشد بعد از یک سال شما به میزان ۲۰ تومان سود دریافت خواهید کرد. طبق محاسبه P/E برای این سرمایه‌گذاری در این بانک برابر با ۵ می‌باشد.
حال اگر یک سهم ۱۸۵۲ ریال قیمت داشته باشد و سود هر سهم EPS مبلغ ۱۲۷ ریال باشد، P/E طبق روش محاسبه‌ای که گفته شد برابر خواهد بود با عدد ۱۴.۶.
P/E این سهم به میزان ۱۴.۶ است و از p/e سرمایه‌گذاری در بانک که عدد ۵ بود بزرگ‌تر است یعنی سودی که از فعالیت اقتصادی این شرکت به شما می‌رسد، کم‌تر از سود بانکی خواهد بود.
شما زمانی که اقدام به خرید سهامی با این شرایط می‌کنید تنها باید به افزایش قیمت سهم در اثر عوامل دیگر فکر کنید نه شریک شدن در یک فعالیت اقتصادی.

نسبت p/e پایین یک سهم نشانه چیست؟

طبق آنچه ذکر کردیم متوجه شده‌اید که هرچقدر P/E کوچک‌تر باشد بهتر خواهد بود. مثلاً P/E سه از P/E چهار بهتر می‌باشد. در P/E برابر با ۳، اگر شما ۳۰۰ هزار تومان سرمایه‌گذاری نمایید، در ۱۰۰ تومان سود شریک می‌شوید، اما در P/E چهار برای شریک شدن در ۱۰۰ تومان سود باید ۴۰۰ هزار تومان سرمایه‌گذاری نمایید.
توجه داشته باشید برای P/E های بسیار کوچک، باید کمی دقت بیشتری داشته باشید به این دلیل که ممکن است P/E کم فقط نشانه سود زیاد نباشد، بلکه نشانه تقاضای کم (در نتیجه قیمت کم) هم باشد.
به این دلیل که اگر سهامداران دیگر هم به این سهم علاقه نشان دهند، به دلیل تقاضای زیاد، قیمت افزایش می‌یابد و P/E بیشتر می‌شود. پس همانطور که گفته شد P/E کم فقط نشانه سود زیاد نیست، بلکه می‌تواند نشانه تقاضای کم هم باشد.چگونگی ارزش‌گذاری سهام با نسبت p/e

چگونگی ارزش‌گذاری سهام با نسبت p/e

همان‌طور که در ابتدای مطلب گفتیم مهم‌ترین کاربرد P/E، ارزش‌گذاری سهام است. فرض کنید طبق تحلیل و ارزیابی‌هایی که انجام داده‌اید، متوجه شده‌اید EPS یک سهام از عدد A به B در حال تغییر است. حالا فرض کنید که این پیش‌بینی درست باشد؛ در مرحله بعد باید حساب کنید که قیمت این سهام، درصورتی‌که به‌اندازه B سود کند، چقدر خواهد شد؟ اینجا، درست همان نقطه‌ای است که P/E وارد عمل خواهد شد. P/E را در EPS ضرب کنید. عدد جدیدی که از حاصل‌ضرب EPS و P/E حاصل خواهد آمد، قیمت جدید سهام را به شما نشان می‌دهد. اگر این قیمت جدید بالاتر از قیمت فعلی سهام در بازار باشد، یعنی سهام موردنظر توانایی و پتانسیل رشد را خواهد داشت و خوب است که برای خرید آن اقدام کنید. مراقب باشید که در طی محاسبات اشتباهی رخ ندهد که رسیدن به عدد اشتباهی، شمارا به اقدام و تصمیم اشتباه و زیان باری هدایت خواهد کرد.

نکاتی درباره نسبت p/e در بورس

  •   p/e -1  یک نسبت است و از تقسیم P یا PRICE یا قیمت روز سهم بهEPSیا E یا سود هر سهم به دست می‌آید.
  • به لحاظ نظری، P/E یک سهم به ما می‌گوید که سرمایه‌گذاران حاضرند چند ریال به ازای هر ریال سود بپردازند.
  • تفاسیر بسیاری پیرامون دلیل پایین بودن P/E یک شرکت وجود دارد.
  • یکی از تاثیر گذار ترین آیتم های موثر در نسبت p/e یک شرکت سود یا eps آن شرکت است. وقتی شرکت ها برای محاسبه سود خود از روش های مختلف حسابداری استفاده می کنند، ممکن است این سود تحت تاثیر قرار بگیرد و کمتر یا بیشتر از مقدار واقعی خود نشان داده شود.
  • نسبت های p/e بالا یا پایین همیشه نشان دهنده ارزنده بودن و یا گران بودن سهم نیستند. بلکه همانطور که گفته شد بالا یا پایین بودن این نسبت، توقع بازار از آینده شرکت و سودآوری آن را نشان می دهد.
  • p/e یک ابزار مناسب برای ارزش گذاری شرکت است، ولی به تنهایی کافی نیست. بهتر است برای خرید سهام علاوه بر استفاده از این نسبت کاربردی، ابزارهای بیشتری را نیز مورد استفاده قرار دهید.
  • برای شرکت هایی که سود ندارند و اصطلاحا زیانده هستند، محاسبه p/e عملا کاربردی ندارد.
  • تنها به اتکای ضریب P/E اقدام به خرید و فروش سهام نکنید.

 

آموزش بیشتر در کانال آپارات : www.aparat.com/amozeshisho

نویسنده و گردآورنده : محمد باغدار

amozeshisho.com

مدرس و طراح کسب وکارهای اینترنتی

‫2 دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا